ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ: ਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ
ਵਰਤ ਮੌਕੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਗਰ ਬਰਨਾਲਾ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ
ਬਰਨਾਲਾ-13ਅਕਤੂਬਰ(ਰਾਕੇਸ਼ ਜੇਠੀ)- ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵਉੱਚ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਜੋਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਤ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਰਤ ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ (ਕਾਲੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ) ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪੂਰਵਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਰਜਲਾ ਵ੍ਰਤ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਔਲਾਦ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸਾਹੂਕਾਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਪੁੱਟਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬੇਲਚੇ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਾਹੂ (ਸੇਹ) ਦੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਪਾਪ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ। ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਔਰਤ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਸ਼ਟਮੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਗੇ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਫਰਜ਼, ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦੀ ਦਇਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚਾ ਪਛਤਾਵਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ: ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੰਧ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਂਟ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕੈਲੰਡਰ ਤਸਵੀਰ ਲਗਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ-ਨੁਕਤੇ ਵਾਲਾ ਸਾਹੂ (ਸੇਹ), ਇਸਦਾ ਬੱਚਾ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸਿੰਦੂਰ, ਚੌਲ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਆਰਤੀ ਅਤੇ ਅਹੋਈ ਮਾਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਤਾਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਧਰੁੱਵ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
About The Author
